7 nguyên nhân bị hói đầu còn trẻ và cách chăm sóc hiệu quả

Bị hói đầu khi còn trẻ thường bắt đầu từ những thứ rất đời thường: công việc áp lực kéo dài, chế độ ăn thiếu chất, và thói quen lạm dụng hóa chất uốn nhuộm. Nhưng đó chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại nằm ở gen di truyền và ở một số bệnh lý nội tiết mà chỉ xét nghiệm mới nhìn ra được.

Điều đáng nói là độ tuổi bắt đầu hói đang trẻ hóa, trong khi phần lớn thông tin trên mạng lại gộp chung “rụng tóc” và “hói đầu” làm một. Đây vốn là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau, hãy cùng chuabenhrungtoc.net tìm hiểu nhé!

Hói đầu là gì?

Hói đầu là tình trạng số lượng sợi tóc bước vào giai đoạn nghỉ và rụng (telogen và exogen) nhiều hơn hẳn số sợi đang trong giai đoạn mọc mới (anagen), kéo dài đủ lâu để lộ da đầu không có tóc che phủ. Tham khảo thêm bài chu kỳ rụng tóc để hiểu sâu hơn.

Rụng tóc là điểm bắt đầu của hói đầu. Hói đầu là hậu quả của hiện tượng đó khi nang tóc đã ngừng sản xuất sợi tóc mới.

Phân biệt hói đầu và rụng tóc từng mảng

Hiện vẫn có những phương pháp y khoa giúp làm chậm quá trình hói và cải thiện mật độ tóc, nhưng không phương pháp nào cam kết đưa mái tóc trở lại như ban đầu.

Dấu hiệu hói đầu ở cả nam và nữ

• Ở nam giới, tóc thường thưa dần từ vùng trán, lan rộng sang hai bên thái dương rồi kéo xuống phía sau. Nam giới dưới 30 tuổi đã thấy đường chân tóc lùi rõ là nhóm có nguy cơ hói sớm cao.
• Ở nữ giới, tóc rụng nhiều dọc theo đường ngôi, đôi khi kèm cảm giác ngứa và đau da đầu. Ở phụ nữ lớn tuổi, biểu hiện rõ nhất là phần ngôi rộng dần ra và da đầu lộ nhiều hơn khi rẽ tóc.
• Các đốm hói tròn hoặc loang lổ trên da đầu, râu hoặc lông mày, thường kèm cảm giác ngứa hoặc đau trước khi tóc rụng. Nếu đi kèm mẩn đỏ, sưng tấy và chảy dịch, rất có thể đó là nhiễm nấm da đầu chứ không phải hói.

7 nguyên nhân khiến bạn bị hói đầu khi còn trẻ

Lạm dụng hóa chất và nhiệt lên da đầu

Uốn, nhuộm, tẩy hoặc tạo kiểu liên tục đều gây tổn thương cho nang tóc. Các kiểu buộc và tết quá chặt còn tạo ra lực kéo thường trực lên chân tóc, dẫn tới rụng tóc do lực kéo.

Máy sấy ở nhiệt độ quá cao, các loại tinh dầu nóng và thuốc uốn không rõ nguồn gốc cũng làm tóc gãy rụng nhanh hơn. Nếu những tác động này lặp lại nhiều lần tới mức để lại sẹo trên da đầu, nang tóc tại vùng đó sẽ không còn khả năng mọc lại.

Yếu tố di truyền

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Rụng tóc do nội tiết tố nam có tính gia đình rõ rệt và thường bộc lộ dần theo tuổi, ở cả nam lẫn nữ.

Dấu hiệu sớm ở nam là đường chân tóc lõm vào hình chữ M và da đầu tiết nhiều dầu hơn bình thường; ở nữ là tóc mỏng dần dọc đỉnh đầu trong khi đường chân tóc phía trước vẫn giữ nguyên.

Thuốc điều trị và bệnh lý tuyến giáp

Một số nhóm thuốc có thể gây rụng tóc tạm thời hoặc kéo dài, đặc biệt ở người đang điều trị các bệnh về tuyến giáp. Các thuốc dùng trong ung thư, viêm khớp, trầm cảm, bệnh tim, gout và tăng huyết áp đều nằm trong nhóm này.

Nếu bạn bắt đầu rụng tóc nhiều sau khi đổi thuốc, đừng tự ý ngưng. Hãy mang đơn thuốc tới bác sĩ đang theo dõi cho bạn để được cân nhắc phương án thay thế.

Thay đổi nội tiết tố

Lão hóa, mang thai, sinh con, tiền mãn kinh và các vấn đề phụ khoa đều có thể làm tóc rụng nhiều hơn trong một giai đoạn. Tuy nhiên, đây thường là rụng tóc tạm thời và tự ổn định lại, chứ không phải nguyên nhân trực tiếp gây hói vĩnh viễn.

Căng thẳng thần kinh kéo dài

Sau một cú sốc lớn về thể chất hoặc cảm xúc, khá nhiều người thấy tóc mỏng đi rõ rệt trong vài tháng. Cơ chế ở đây là một loạt sợi tóc đang mọc bị đẩy sớm sang giai đoạn nghỉ, rồi cùng rụng một lượt.

Phần lớn trường hợp tóc sẽ mọc lại khi tình trạng căng thẳng được giải quyết. Nhưng nếu áp lực kéo dài nhiều năm và cộng thêm yếu tố di truyền, phần tóc mất đi có thể không phục hồi hoàn toàn.

Thiếu máu và thiếu vi chất

Khi cơ thể thiếu hụt dinh dưỡng đột ngột, tóc là thứ bị cắt khẩu phần đầu tiên vì nó không phải cơ quan sống còn. Tình trạng này gây rụng tóc tạm thời chứ thường không dẫn tới hói vĩnh viễn.

Nhóm hay gặp nhất là những người giảm cân quá nhanh trong thời gian ngắn, ăn kiêng khắt khe hoặc cắt bỏ hoàn toàn một nhóm chất.

Các nguyên nhân bệnh lý khác

Một số bệnh lý dưới đây có thể gây rụng tóc nặng. Khi bệnh nền được kiểm soát, tóc thường mọc lại bình thường:

• Xạ trị trong điều trị ung thư
• Tiểu đường tuýp 1
• Viêm nhiễm da đầu (nấm da đầu, viêm da tiết bã)
• Vảy nến, bệnh chàm
• Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)

Điểm cần lưu ý là đừng để tình trạng rụng tóc kéo dài quá lâu mới đi khám. Nang tóc bị viêm trong thời gian dài có thể teo hẳn, và khi đó thì việc điều trị bệnh nền cũng không còn giúp tóc mọc lại được nữa.

Đây đều là những vấn đề cần bác sĩ can thiệp. Nếu bạn thấy đau rát ở đỉnh đầu, vui lòng không tự xử lý tại nhà mà hãy tới cơ sở y tế gần nhất.

Bác sĩ chẩn đoán hói đầu bằng cách nào?

Ở phòng khám da liễu, quy trình đánh giá thường gồm bốn bước, và bác sĩ hay làm cả bốn để loại trừ dần các khả năng:

• Soi da đầu. Bước trực quan nhất, cho thấy tình trạng thật của da đầu và nang tóc. Nhiều trường hợp dừng lại ngay ở bước này vì vấn đề chỉ nằm ở bề mặt: da đầu quá nhiều dầu, bít tắc hoặc viêm nhẹ.
• Nghiệm pháp kéo tóc. Bác sĩ nắm một lượng tóc nhỏ và kéo nhẹ để ước lượng tỉ lệ sợi đang ở giai đoạn sắp rụng.
• Sinh thiết da đầu. Lấy một mẫu da đầu nhỏ để xác định xem nang tóc có bị nhiễm trùng hay có dấu hiệu của bệnh tự miễn hay không.
• Xét nghiệm máu. Thường được chỉ định khi nghi ngờ bệnh lý nền như rối loạn tuyến giáp, thiếu sắt, tiểu đường, lupus ban đỏ hoặc buồng trứng đa nang.

7 thói quen hạn chế rụng tóc

Rụng tóc do di truyền thì không ngăn được. Nhưng phần rụng tóc do tác động bên ngoài lại hoàn toàn nằm trong tầm tay bạn, và đó thường là phần đang khiến tóc bạn thưa nhanh hơn mức đáng lẽ phải có:

1. Nhẹ tay với mái tóc, nhất là khi tóc còn ướt. Lúc đó lớp biểu bì đang mở và sợi tóc yếu nhất.
2. Giảm tần suất dùng máy uốn, máy duỗi, hóa chất dạng nóng và thuốc nhuộm.
3. Tránh các kiểu tóc kéo căng chân tóc: buộc quá chặt, tết sát da đầu, dùng dây chun cứng.
4. Rà lại xem thuốc hoặc thực phẩm chức năng bạn đang dùng có nằm trong nhóm gây rụng tóc không.
5. Dùng sản phẩm chống nắng cho tóc, hoặc đơn giản là đội mũ khi ra đường.
6. Bỏ thuốc lá. Đây là yếu tố lối sống có bằng chứng rõ nhất và nằm hoàn toàn trong tầm kiểm soát của bạn.
7. Nếu bạn đang hóa trị, hãy hỏi bác sĩ về mũ làm mát da đầu, một biện pháp giúp giảm mức độ rụng tóc trong quá trình điều trị.

Các can thiệp y tế bác sĩ có thể chỉ định

Phần này mô tả những gì đang được dùng trong lâm sàng, để bạn biết mình sẽ được tư vấn những gì khi đi khám. Không có phương án nào ở đây nên tự áp dụng tại nhà.

Thuốc

MinoxidilĐịnh nghĩahoạt chất giãn mạch, ban đầu là thuốc uống hạ huyết áp; ở dạng bôi lên da đầu nó kéo dài giai đoạn mọc tóc anagen và làm sợi tóc mọc lại dày hơn. Đây là hoạt chất bôi được FDA chấp thuận cho chỉ định rụng tóc nội tiết tố nam ở cả nam và nữ và finasterideĐịnh nghĩathuốc uống ức chế men 5-alpha-reductase, làm giảm lượng DHT - nội tiết tố khiến nang tóc teo nhỏ dần ở người có cơ địa hói di truyền. Chỉ được chỉ định cho nam giới; phụ nữ đang hoặc có thể mang thai không được dùng và không nên tiếp xúc với viên thuốc bị vỡ là hai hoạt chất có nhiều dữ liệu nhất trong rụng tóc do nội tiết tố nam. Một tổng quan hệ thống trên Journal of the American Academy of Dermatology năm 2017 đã gộp dữ liệu các thử nghiệm có đối chứng và ghi nhận cả hai đều cho hiệu quả cao hơn giả dược về số sợi tóc trên mỗi centimet vuông.

Cần lưu ý: minoxidil có thể dùng cho nữ giới, còn finasteride thì không được chỉ định cho phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Cả hai đều cần bác sĩ kê đơn và theo dõi.

Liệu pháp laser cường độ thấp

Còn gọi là liệu pháp ánh sáng đỏ, phương pháp này chiếu photon ở bước sóng thấp vào mô da đầu nhằm kích thích hoạt động của nang tóc. Ưu điểm là ít xâm lấn hơn nhiều so với phẫu thuật cấy tóc.

Thiết bị phổ biến trên thị trường là dạng mũ đội tích hợp đèn laser, với tổng công suất phát dao động trong khoảng vài trăm tới trên một nghìn miliwatt. Chi phí cho một thiết bị chính hãng thường ở mức khá cao, nên hãy hỏi bác sĩ xem trường hợp của bạn có thực sự phù hợp trước khi mua.

Cấy tóc

Cấy tóc là một hình thức phẫu thuật thẩm mỹ, nhằm tăng mật độ tóc ở vùng da đầu đã thưa hoặc hói. Hiện có hai kỹ thuật chính:

• FUT, hay kỹ thuật dải. Một dải da đầu có tóc được lấy ra, chia thành nhiều mảnh ghép nhỏ, mỗi mảnh chứa từ một tới bốn sợi. Các mảnh này được cấy vào những đường rạch nhỏ ở vùng hói. Kỹ thuật này để lại một vết sẹo dài phía sau đầu, thường bị che khuất trừ khi bạn để tóc rất ngắn.
• FUE, hay kỹ thuật trích nang. Từng nang tóc được lấy riêng lẻ rồi cấy sang vùng cần bổ sung. Vết sẹo là những chấm nhỏ li ti, rất khó nhận ra. Mỗi buổi cấy thường gọn trong một ngày, nhưng cần từ hai tới ba buổi cách nhau khoảng một tới hai tháng.

Sau khi hoàn tất, bác sĩ sẽ hướng dẫn cách chăm sóc tại nhà, thường kèm dung dịch xịt da đầu để hỗ trợ giai đoạn phục hồi.

Các hình thức điều trị khác

Steroid là nhóm có hiệu quả rõ trong một số dạng rụng tóc, nhưng bắt buộc phải có chỉ định và theo dõi sát của bác sĩ để tránh biến chứng về sau.

Cách chăm sóc tóc và da đầu khi đã có dấu hiệu hói

• Giữ da đầu sạch và đủ ẩm. Đây là nền tảng, và cũng là thứ dễ làm nhất.
• Kiểm soát lượng dầu trên da đầu, vì bã nhờn tích tụ lâu ngày gây bít tắc lỗ chân lông.
• Chăm da đầu như chăm da mặt: gội đều đặn và dùng tinh dầu dưỡng phù hợp, chú ý cả phần da đang thưa tóc.
• Tẩy da chết da đầu định kỳ khoảng hai tới ba tuần một lần. Các bước cụ thể có trong bài tẩy tế bào chết da đầu .
• Đội mũ khi ra ngoài để da đầu không phơi trực tiếp dưới nắng.
• Bôi kem chống nắng ở vùng trán, hai bên thái dương và gáy, đây là những chỗ hay bị bỏ quên nhất.

Câu hỏi thường gặp (FAQs)

Nên đi khám hói đầu ở đâu?

Chuyên khoa cần tìm là da liễu, không phải thẩm mỹ viện hay salon. Bạn nên ưu tiên bệnh viện da liễu công lập hoặc phòng khám da liễu có bác sĩ được cấp phép, nơi có đủ thiết bị soi da đầu và có thể chỉ định xét nghiệm máu khi cần. Nếu nơi bạn tới chỉ bán liệu trình mà không soi da đầu, không hỏi tiền sử gia đình và không đề cập tới xét nghiệm, đó là dấu hiệu nên cân nhắc tìm chỗ khác.

Hói đầu ở tuổi 20 có mọc lại tóc được không?

Câu trả lời phụ thuộc vào nguyên nhân. Nếu tóc rụng do căng thẳng, thiếu vi chất, thuốc hoặc lực kéo, khả năng phục hồi khá cao khi xử lý đúng gốc rễ. Nếu nguyên nhân là di truyền, tóc đã mất sẽ không tự mọc lại, nhưng can thiệp sớm giúp giữ lại phần tóc còn khỏe. Điểm chung của mọi trường hợp là càng đi khám sớm càng còn nhiều thứ để giữ.

Gội đầu nhiều có gây hói không?

Không. Số lần gội không quyết định việc bạn có hói hay không. Thứ gây hại là cách gội sai: nước quá nóng, gãi bằng móng tay, và để bã nhờn tích tụ nhiều ngày rồi mới gội một lần thật mạnh. Thao tác chuẩn cho từng loại tóc có trong bài gội đầu đúng cách , còn nếu bạn muốn kích thích tuần hoàn ở da đầu thì tham khảo thêm cách mát xa đầu lưu thông máu .

Tạm kết

Bị hói đầu khi còn trẻ là nỗi ám ảnh có thật, và nó ảnh hưởng tới sự tự tin nhanh hơn nhiều so với tốc độ tóc rụng.

Phần lớn các trường hợp hói sớm có gốc từ di truyền. Nhưng một tỉ lệ không nhỏ lại là dấu hiệu bề mặt của những vấn đề đang diễn ra bên trong cơ thể, và đó chính là nhóm còn nhiều cơ hội can thiệp nhất.

Nếu da đầu bạn đột nhiên tiết rất nhiều dầu, lỗ chân lông nổi cộm và viêm, tóc rụng liên tục còn phần tóc còn lại thì xơ và dễ gãy, hãy đặt lịch khám da liễu sớm nhất có thể.

Góc nhìn cá nhân